Intetho yokuvala kaMongameli We-African National Congress, UThabo Mbeki, Kwi-National General Council yesibini E TSHWANE

3 Julayi 2005

Mhlali-Ngaphambili,
Sekela Mongameli
Malungu eKomiti yeSigqeba yeLizwe,
Maqabane angabathunywa:

Sesizakuyivala ngoku iBhunga lelizwe jikelele (i-National General Council - NGC) yethu yeSibini. Egameni leKomiti yeSigqeba yeLizwe (National Executive Committee - NEC), abathunywa kunye nombutho wethu uphela, ndingathanda ukubulela iNqununu yeYunivesiti yase Pretoria, uNjingalwazi Callie Pistorius, isitafu, abafundi kunye nabasebenzi beli ziko libaluleke kangaka lemfundo yelizwe, ngako konke abakwenzileyo, okuthe kwenza igalelo elikhulu kwimpumelelo ye-National General Council yethu.

Sonke siyimamele kakuhle intetho kaNjingalwazi Pistorius xa ebesamkela kule Yunivesiti ngoLwesine. UNjingalwazi ukhuphe umyalezo otsolileyo nongagungqiyo othethe ngendima yeli ziko libalulekileyo lokufunda, lokufundisa nelophando, njengesangqa senguqu, esizinikeleyo kumsebenzi wokwakha isizwe esiphumelelayo, apho izigidi ngezigidi zabantu bethu zizimisele khona.

Le ntetho isinike isiqalo esichanekileyo somsebenzi ebekufanele siwenze kule General Council, ukuqwalasela amanyathelo alandelayo ekufanele athatyathwe yi-ANC, ukuze nayo ngokwayo yenze igalelo ekwakhiweni kwesizwe esiphumelelayo apho izigidi ngezigidi zabantu bethu zizimisele khona.

Ndiqinisekile ukuba i-National General Council iyakuvuma ukuba xa sipapasha imiqulu ye-Council, kufanele siyifake nayo le Ntetho ikhuthazayo yenziwe nguNjingalwazi Callie Pistorius.

Xa siqukumbela umsebenzi wethu, ndithetha ke egameni leKomiti yeSigqeba yeLizwe nasegameni lam, ndingathanda ukubulela abathunywa ngokungazenzisiyo, ngendlela yokuzinikela nokuzimisela abathabathe ngayo umsebenzi we-NGC.

Imiqulu esiyivumileyo, kubandakanywa iSibhengezo (Declaration) sethu, iwubonisa ngokucacileyo umsebenzi olele phambi kwethu. Umcelimngeni esijongene nawo iyakuba kukumane sijonga inkqubela kuzo zonke izigqibo esizithabathileyo, siluqonda ngokupheleleyo uxanduva lwethu kwilizwe lethu nasebantwini bakuthi.

Phakathi kwezinye izinto, umqulu esiwuvumileyo omalunga neMiba yoMbutho (Organisational Issues), ubandakanya le miba ibalulekileyo ilandelayo:

"Isibhengezo esiqulathwe kumhlathi 4.15 woMgaqo-siseko (we-ANC) masibe yinxenye yoxwebhu lobulungu, kwaye amalungu amatsha mawafungiswe ngaso xa ejoyina."

Ndiqinisekile ukuba siyakuthabatha amanyathela anongxamiseko olufanelekileyo ukuze singenise esi sigqibo sibalulekileyo se-National General Council yethu.

Kakade, abathunywa basiqonda kakuhle ukuba sithinina esi sifungo soMhlathi 4.15 woMgaqo-siseko wethu, njengoko ke, ngaphezu kwayo nayiphina enye into, ndiye ndanenyhweba yokusicaphula ngokupheleleyo kwiNtetho yam yokuVula. Mandisifunde kwakhona.

"Mna ndibhengeza ngokundilisekileyo nangokusulungekileyo ukuba ndiyakuhambisana neentsingiselo kunye neenjongo ze-African National Congress njengoko kuxeliwe kuMgaqo-siseko, uMqulu weNkululeko (Freedom Charter) kunye neminye imigaqo-nkqubo evunywe ngokufanelekileyo,

"ndijoyina lombutho ngokuzithandela yaye ndingenazinjongo zokufumana ukuncedeka okuthile okanye inzuzo yobuqu bam,

"ndiyavuma ukuhlonipha uMgaqo-siseko kunye namacandelo kunye nokusebenza njengelungu elithobele lo mbutho,

"ndiyakukhuphela lo mbutho amandla am nezakhono zam yaye ndenze imisebenzi endiyinikiweyo,

"ndiyakusebenzela ukwenza i-ANC ithi xhaxhe ukubasisixhobo esifezekisayo senkululeko ezandleni zabantu,

"kwaye ndiyakulukhusela umanyano nobume bemfezeko yombutho nemimiselo yawo, yaye ndiyakunqanda naziphina izenzo zochuku lokuchitha-chitha nobuhlakani bamaqela athile"

Kwezi ntsuku zimbalwa zidlulileyo, siqwalasele isiqhu semibandela engundoqo kwikamva lelizwe lethu. Ndikholelwa ukuba xa sinika ingxelo esizweni malunga nezigqibo zethu, abantu bakuthi bayakufumana isizathu sokuxoliseka ngento yokuba umbutho onqenqeza phambili wezopolitiko kwilizwe lethu awugungqi nakancinci ekuzimiseleni kwawo ekuqhubeleni phambili iimfuno zabo nokusabela kumabhongo neminqweno yabo.

Ngaphezulu kokubakho kwiindibano zomntu wonke ukuze ndimamele iingxelo ezihlanganisiweyo ngomsebenzi owenziwe kwiikomishoni ezahlukeneyo, mna, njengawo nawo amanye amalungu eKomiti yeSigqeba yeLizwe, ndibenethuba lokutyelela ezinye zezi Komishoni.

Bekusenza imihlali yaye kukhuthaza ngokwenene ukuphawula kumgangatho wezimvo ezivezwe ngabathunywa kwiingxoxo ukuba, maqabane inene niyifundile imiqulu yeengxoxo. Ngaphezu koko, kucace mhlophe kum ukuba ngokuhamba kwexesha, nizame kanobom ukuqonda ukuntsonkotha kwemibandela ekuluhlu lwezinto ekuthethwe ngazo (agenda) kwi-NGC, kunye nemeko eyiyo nqo kwilizwe lethu, ebekufanele siyiqwalasele.

Ndiziva ndinenyhweba ngokungakumbi, ngokubangumlomo wokuvakalisa uthakazelelo lokwenene lobunkokeli kunye nawo wonke umbutho wethu ngeenzame ekucacayo ukuba nizenzile nina malungu ombutho wethu, ukuziphatha kwenu njengamakheyida e-African National Congress, abaphembeleli benguqu enenkqubela, edingwa ngabantu bakuthi kunye novukelo lwedemokhrasi yelizwe.

Kuxolisa kakhulu yaye kulibhongo ukwazi ukuba sinamalungu anako ukulinganisa ngokuthembekileyo amakheyida wamadelakufa oMkhonto weSizwe athi - sisebenzela abantu baseMzantsi Afrika!

Ndiqinisekile, ukubangaba siyazisebenzisa izigqibo zophuhliso lwamakheyida ezivele kwiiKomishoni ezixoxe ngalo mba ubalulekileyo, siyakuphumelela ngokuthe kratya ukwakha i-ANC ibesesi sixhobo senguqu eqhubela phambili sidingwa yimicelimngeni ephambi kwethu.

Isifungo ethe i-National General Council masibeyinxenye yoxwebhu lobulungu, esifungiswa amalungu amatsha xa ejoyina, sithi amalungu ethu azinikela "ekusebenzeleni ukwenza i-ANC ithi xhaxhe ukubasisixhobo esifezekisayo senkululeko ezandleni zabantu". Ukuze sifezekise le njongo kuthetha ukuba, thina malungu e-ANC masizibone yaye siziphathe njengenxenye yesi sixhobo sifezekisayo senkululeko, esisebenzela yaye esiyinxenye yenginginya yabantu bakuthi.

Oku kuthetha ukuba kufuneka, ngokwentsingiselo egcweleyo yala magama, sizinzise ngaphakathi ezintliziyweni zethu isigqibo esingummiselo sokuba sijoyine lo mbutho ngokuzithandela futhi ngaphandle kweenjongo zokufumana ukuncedeka okuthile okanye iinzuzo zobuqu bethu, njengoko sisitsho iSifungo sethu.

Uloyiso lwethu oluyimbali lwedemokhrasi lubeke umbutho wethu kwisihlalo samandla ezopolitiko. Ukusukela ngo-1994, unyaka wama-82 wobukho bombutho wethu, abantu bakuthi basinike umyalelo wegunya lokuthabatha isihlalo sokubaliqela elilawulayo.

Ukubaliqela elilawulayo kuthetha ukuba sinofikelelo kwiimpahla nendyebo yombuso. Oku kuthetha ukuba abo bafuna ukuqhuba ishishini nombuso kufanele banxulumane nabo baphethe amandla ombuso, amalungu ombutho wethu asebenza kurhulumente.

Oku kuthetha ukuba abo bethu basebenza kumacandelo ombuso banganako ukukhongozelisa inkxaso. Oku kuthetha ukuba ke ngoko singakuthenga ukulandelwa nokuxhaswa, ngaphandle kokuthathela ingqalelo imimiselo engundoqo nesisiseko kanye kubume nolwakhiwo olululo lwe-African National Congress.

Konke oku kwenza ukuphatha amandla ombuso kuxabiseke kakhulu. Kwenza ukuba ubulungu be-ANC bubeyindlela elula yokufikelela kumandla ombuso. Kwenza ubulungu be-ANC bubengumpoposho worhwebo onomtsalane. Kwenza inkxaso ngezimali kwi-ANC ibelutyalo kwabanye babo bafuna ukuzivelisela inzuzo ngokuqhuba ishishini norhulumente.

Akukho nanye kwezi eyinkcazelo entsha kubathunywa be-National General Council. Ngenxa yoku ke, i-NGC igqibe ukuba kwimiqulu yethu kufuneka sikutsolise yaye sikubeke pahaha ukuchasa kwethu ubuqhophololo ngokungagungqiyo yaye sikugxininise kwakhona ukuzimisela kwethu ekubulweni.

Abathunywa babhekise kwizindululo ezavunywa kwiNkomfa yethu yeLizwe yama-50 eMafikeng ngo-1997, apho, phakathi kwezinye izinto, sathi: "Ubuqhophololo buqhwalelisa uphuhliso, yaye, ngokwesiphumo soko, bukhokelela ekwandeni kobuhlwempu...Ubuqhophololo buzisingela phantsi iinjongo zenkululeko yeDemokhrasi yeLizwe."

Ngenxa yayo yonke le meko, ngoku i-NGC igqibe, ngabom, ekubeni thina sonke, malungu e-ANC masenze isibhambathiso esindilisekileyo sokuzinikela esiqulathwe kwiSifungo sethu, sokuba "siyakuhambisana neentsingiselo kunye neenjongo ze-African National Congress, njengoko kuxeliwe kuMgaqo-siseko, uMqulu weNkululeko (Freedom Charter) kunye neminye imigaqo-nkqubo evunywe ngokufanelekileyo...sijoyina lombutho ngokuzithandela yaye singenazinjongo zokufumana ukuncedeka okuthile okanye inzuzo yobuqu, yaye siyavuma ukuhlonipha uMgaqo-siseko kunye namacandelo kunye... nokusebenza...njengamalungu athobele lo mbutho".

Kwiingxoxo zethu siphawule ngokuphandle nangokuthembekileyo ukuba eneneni nangona nje senze inkqubela enkulu kule minyaka ili-11 idlulileyo, ngokwenene kusezakufuneka senze umsebenzi omkhulu phambi kokuba siphumelele ukutshabalalisa intsalela yeenkulungwane ngeenkulungwane zobukholonali nenkqubo ye-apartheid.

KwiiKomishoni abathunywa benze imipoposho emininzi eneenkcukacha malunga namanyathelo angqalileyo ekufuneka siwathabathe ngokuthe xhaxhe ukuze sikhawulezise inkqubo yokwakha intlalo engcono kubo bonke abantu kunye nokwakha intlalo esekelwe ebantwini. Le mipoposho ishwankathelwe kwimiqulu esiyivumileyo.

Le miqulu ibonisa ukuzimisela kombutho wethu ekuzalisekiseni ukuzimisela kwethu esikuxele ebantwini bakuthi. Le miqulu ijongana nemicelimngeni emininzi ejongene nale nginginya - imicelimngeni yobuhlwempu, intswelangqesho, ukudodobala kwenkqubela, intswelamhlaba, ukungabinamakhaya, izifo, ukungazi, ulwaphulo-mthetho, njalo njalo.

Ngenxa yokuzimisela kwethu ekujonganeni neemfuno zabo bonke abantu bakuthi, abamhlophe nabamnyama, side sagqiba nkqu ekubeni kufuneka ke siqwalasele ukuba ngaba imimiselo yethu yemveli ekuMqulu wethu othi, Strategy and Tactics, ihambisana kangakanani-na nembono esisiseko esiyiwiselwe ngokoMqulu weNkululeko (Freedom Charter), ethi, uMzantsi Afrika ungowabo bonke abantu abaphila kuwo, abamnyama nabamhlophe.

Ukubaluleka kwale-National General Council kunye nezigqibo zayo, kuphuma eneneni yokuba ezi zigqibo, ziyakuchaphazela kanobom ikamva lelizwe lethu nelabantu bakuthi. Nokuba zingakhangeleka ziqiqe kangakanani na ezi zigqibo kumaphepha ezibhalwe kuwo, inginginya yabantu bakuthi, inalo lonke ilungelo lokunqumamisa ukholo lwayo lokuba ingaba siyakuzifezekisa na ezi zigqibo, zide zibe ziyafezekiswa. Kodwa ke, umnyenyevu esiwuxhamlayo, ngowokuba abantu bakuthi bayaqhubeka ukuqubha kwichibi lethemba kumbutho wethu.

Xa sisimka sibuyela kumasebe ethu, iingingqi kunye namaphondo ethu, kufuneka, ngokwezenzo zethu, siqhubeke ukubonakalisa kubantu bakuthi ukuba elo themba aliyikubadanisa. Phakathi kwezinye izinto, kufuneka sigcine unxulumano yaye sisondele abantwini, ngawo onke amaxesha sibenako ukusabela kwiimfuno zabo, yaye sibaququzelele kumkhosi wokwakha ngokutsha nophuhliso esithethe ngawo kwi-Election Manifesto yethu yonyulo olugqithileyo.

Kwimbali yawo, umbutho wethu uhlangene namaxesha amaninzi anzima. Lo mbutho uthe gqolo ukuphuma kwezi nzima uqine ukwegqitha ngenxa yokuthobela kwawo ubume bomiselo, amandla awo okusebenza ngokumanyeneyo kunye nokuzimisela kwawo kwinjongo enye, nakwinjongo enye kuphela, leyo ke ikukusebenzela abantu baseMzantsi Afrika.

Ngokuchanekileyo, i-National General Council ivakalise inkxaso yayo kuSekela-Mongameli wethu ngala maxesha anzima nabuhlungu. Kwakhona, siwugxininisile umba wokuba kuyinto efanelekileyo nengxamisekileyo yobulungisa bendalo ukuba abe nethuba lokuzikhusela kuzo naziphina izityholo abekwa zona.

Sonke simanyene kwezi zigqibo zimiselweyo kwaye sizimanya naye kwithemba lokuba iinkqubo zobulungisa azisayi kulityaziswa ngokungeyo mfuneko.

Ndingathanda ukubongoza wonke amalungu ethu ukuba ngelilixa silindele isiphumo sezi nkqubo zomthetho, masiziphathe ngendlela enesidima efanelene nqo namalungu e-African National Congress yaye ehambisana nezithethe zombutho onganelanga nje ukuhlonitshwa ngabantu bakuthi, koko bekwawuthanda yaye bewuthakazelela ngokwenene.

Masichul'ukunyathela, singenzi izinto ngendlela eyakunyibela imbonakalo nesidima sikaSekela-Mongameli ne-ANC. Kakade, kukumaxesha anzima nabuhlungu afana neli sikulo ngoku apho kanye sijongana nowona mceli-mngeni mkhulu wokuziphatha njengamalungu okwenene we-ANC, ayakwenza konke ukuze agcine isidima, imanyano kunye nokubambana kwalo mbutho.

I-National General Council isinike imisebenzi emininzi. Ikhombe indlela eya phambili ekhokelela ekukhawulezisweni okuthe xhaxhe kwenkqubo yokwakha ngokutsha nophuhliso. Isikhokelele ekubeni sisebenze nzima nangaphezulu ukuze siqinise isivumelwano sabantu sokuqhubela phambili imbono yoMqulu weNkululeko (Freedom Charter). Isiphembelele ekubeni sizinikele ekuqiniseni igalelo lethu kumzabalazo oqhubekayo wokuvuselelwa kwe-Afrika.

I-NGC, isikhokelele ekubeni siyibeke iliso imanyano yombutho wethu kunye nemanyano ye-Alayensi njengentandane yexabiso. Isiyalele ukuba siye phambili sibambisene siyilentshukumo imanyeneyo yokusebenzela bonke abantu baseMzantsi Afrika nabase-Afrika ngokungacingeli iziqu zethu, yaye sisebenze ngokuvelana nazo zonke ezinye iintshukumo ezinekqubela-phambili kulo lonke ihlabathi.

Ukugqitywa komsebenzi wethu kwi-National General Council yeSibini makube luphawu lwethuba lokuqalisa kwethu umsebenzi wokungenisa izigqibo esizithabathileyo. Ndiqinisekile ukuba kulo mba, asisayi kuyidanisa inginginya yabantu bakuthi.

Egameni leKomiti yeSigqeba yeLizwe, bonke abathunywa ndibanqwenelela ukuba bagoduke ngokukhuselekileyo, yaye ndibhengeza ukuvalwa kwale National General Council yesibini.

Amandla!